Dusan Tadic 37 tuổi trở lại tuyển Serbia: Sự trở lại hay lời thú nhận thất bại?

Khi Dusan Tadic xuất hiện trong danh sách triệu tập mới nhất của đội tuyển Serbia, nhiều cổ động viên NEC Nijmegen đã đứng dậy vỗ tay. Với họ, sự trở lại của một huyền thoại là phần thưởng xứng đáng cho những năm tháng cống hiến. Nhưng với Valentijn Driessen, cây bút thể thao lâu năm của De Telegraaf, đó không phải là một câu chuyện cổ tích. “Nếu cậu ấy 37 tuổi, sắp 38 tuổi, và người ta vẫn phải gọi cậu ấy trở lại để trao băng đội trưởng, thì đủ hiểu tuyển Serbia đang rơi vào trạng thái nào.” Câu nói này xuất hiện trong video phân tích mới đăng tải bởi De Telegraaf và nhanh chóng gây ra hai luồng tranh cãi. Một bên ca ngợi giá trị tinh thần của Tadic, bên còn lại đặt câu hỏi về logic chiến thuật của một đội bóng đang cần trẻ hóa. Để hiểu vì sao Driessen gay gắt, cần nhìn lại hành trình của Tadic. Anh từng là biểu tượng của Ajax, nổi bật với những pha kiến tạo đẳng cấp và khả năng lãnh đạo trên sân. Sau khi rời Ajax, anh đến Thổ Nhĩ Kỳ rồi quay trở lại giải Hà Lan đầu quân cho NEC. Màn tái xuất Eredivisie được kỳ vọng sẽ là bến đỗ cuối của một sự nghiệp lẫy lừng. Nhưng Driessen không mua cảm xúc. Ông đặt câu hỏi về sự phù hợp của Tadic trong lối chơi mà Dick Schreuder đang xây dựng. “Cậu ấy không hợp với thứ bóng đá mà Dick Schreuder muốn chơi, với quá nhiều cường độ và áp lực hướng về phía trước. Khi có bóng, cậu ấy là một cầu thủ tuyệt vời, nhưng thứ được yêu cầu nhiều hơn thế.” Đó là lời nhận xét chiến thuật từ một người không tin vào cảm xúc. NEC của Schreuder pressing dữ dội từ phần sân nhà, chuyển trạng thái nhanh và yêu cầu mọi cầu thủ tấn công phải lùi về hỗ trợ phòng ngự. Tadic, dù vẫn sở hữu khả năng chọn vị trí thông minh, không còn đủ thể lực để thực hiện liên tục những pha bứt tốc. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi, tôi ghi nhận một thực tế: Tadic trung bình chỉ thực hiện 11 pha tăng tốc trên 21 km/h mỗi trận, thấp hơn hẳn mức 18 đến 22 pha của các tiền vệ tấn công cùng đội. Quãng đường di chuyển của anh trong 90 phút rơi vào khoảng 8,2 km, trong khi Dick Schreuder muốn những cầu thủ chạy cánh và hộ công của ông vượt mốc 10 km. Tỉ lệ thắng tranh chấp tay đôi của Tadic cũng chỉ dừng ở mức 36%. Anh cầm bóng tốt, nhưng bóng đá hiện đại đang trừng phạt những cầu thủ chỉ biết chờ bóng. Bảng số liệu biết nói, chỉ là ít người đủ kiên nhẫn để nghe. Những con số này không nhằm hạ thấp Tadic. Chúng cho thấy một sự thật lớn hơn: Serbia đang gọi về một cầu thủ vẫn đẹp trong mắt công chúng, nhưng không còn đẹp trong hệ thống chiến thuật. Driessen nhắc lại nhận định từ năm 2026, khi Alfred Schreuder còn dẫn dắt Ajax. “Ngay khi đó người ta đã tự hỏi cậu ấy còn nên chơi bao lâu nữa. Bây giờ thêm vài năm trôi qua, Tadic không thể trẻ lại, và tuổi tác luôn đi cùng sự bất cập. Tôi nghĩ đó là kết thúc của câu chuyện.” Ông không nói Tadic vô dụng. Ông nói Tadic không thể là trục trung tâm của một đội tuyển đang cần chạy. Serbia sở hữu lứa cầu thủ trẻ đang chơi ở các giải hàng đầu châu Âu, từ những tiền vệ tấn công ở Serie A đến trung vệ ở Bundesliga. Thế nhưng, việc phải gọi lại Tadic phản ánh một nghịch lý: bóng đá trẻ của họ tạo ra sản phẩm, nhưng đội tuyển quốc gia lại không dám tin tưởng. Vấn đề không nằm ở Tadic, mà nằm ở hệ thống đào tạo và cách tuyển chọn. Khi một đội tuyển chọn giải pháp an toàn, nó sẽ tiếp tục tụt lại phía sau. Driessen kể rằng ông từng nói chuyện với một tài xế taxi ở Serbia. Người đàn ông ấy không phải chuyên gia, không phân tích chiến thuật, nhưng lại nói đúng điều mà ban huấn luyện đang cố tình lảng tránh: đội tuyển cần trẻ hóa. “Tôi từng nói chuyện với một bác tài xế và ông ấy bảo đội tuyển cần trẻ hóa. Nhưng nếu cậu ấy đã 37 tuổi và ngay lập tức được đeo băng đội trưởng, thì đó lại là lối mòn cũ. Lối mòn đó chưa bao giờ thành công với Serbia.” Câu chuyện này cho thấy sự thật đôi khi nằm ở những quan sát giản dị, không nằm trong phòng họp kín. Tôi tự hỏi liệu Driessen có đang quá vội vàng khi xếp Tadic vào quá khứ. Lịch sử bóng đá từng chứng kiến nhiều cầu thủ lớn tuổi làm được những điều phi thường ở giải đấu ngắn ngày. Họ không chạy nhiều nhất nhưng biết cách xuất hiện đúng lúc. Tadic vẫn có thể làm điều đó trong vai trò dự bị chiến lược. Nhưng Serbia không phải một câu lạc bộ có thể xoay tua cầu thủ theo từng trận. Đội tuyển chỉ có vài ngày tập trung, và mọi thứ được quyết định bằng kết quả. Nếu Tadic không thể hiện được cường độ pressing trong màu áo NEC, làm sao anh có thể chạy đủ 90 phút ở một kỳ World Cup hay Euro? Có thể tôi đang thiếu công bằng với anh. Nhưng tôi cần ai đó đủ giỏi để phản bác, chứ không phải một lời an ủi từ ký ức. Driessen cũng dùng Tadic để so sánh với Virgil van Dijk. “Van Dijk trẻ hơn khá nhiều và có thể chơi thêm hai năm nữa. Nhưng tôi không nghĩ Tadic có thể kéo dài thêm hai năm cho đến vòng chung kết châu Âu.” So sánh này gợi ra một tiêu chuẩn quan trọng: tuổi tác chỉ là một phần, nền tảng thể chất và khả năng giữ nhịp mới là thứ quyết định. Serbia cần một cuộc cách mạng, không phải một cuộc hồi hương. Trao băng đội trưởng cho Tadic là cách nhanh nhất để làm hài lòng cảm xúc, nhưng đó là cách của một đội bóng đang sợ hãi. Đám đông luôn an toàn, và đó chính là lý do họ luôn tầm thường. Hãy để Euro 2028 là mục tiêu. Nhưng đừng bắt một cầu thủ 37 tuổi làm nền tảng cho tham vọng ấy.