Real Madrid rời derby trong cơn giận: Hai pha bóng và bản án không thể kháng cáo

Tiếng còi mãn cuộc vang lên, và các cầu thủ Real Madrid không bắt tay ai. Họ đi thẳng vào đường hầm. Tôi xem lại đoạn băng ấy bốn lần, và lần nào cũng dừng ở một chi tiết nhỏ: Federico Valverde bước cuối cùng, cúi đầu, tay còn xoa mu bàn chân nơi Kang-in Lee vừa giẫm lên.

Khoảnh khắc đó kể một câu chuyện dài hơn tỷ số. Theo tờ AS của Tây Ban Nha, cơn giận trong phòng thay đồ Real Madrid đã vượt qua mọi giới hạn. Các cầu thủ tin rằng trọng tài đã thông qua một loạt quyết định gây tranh cãi, và nghiêm trọng nhất là việc VAR không mời trọng tài chính ra màn hình xem lại pha vào bóng của Kang-in lên chân Valverde, bất chấp mức độ nguy hiểm.

Trận derby thủ đô giữa Real Madrid và Atlético Madrid được đánh dấu bằng hai pha bóng mà đội khách xem là điểm gãy. Cuti Romero vào bóng với Jude Bellingham. Kang-in Lee giẫm lên chân Valverde. Cả hai, theo quan điểm của Real Madrid, đều xứng đáng nhận thẻ đỏ.

Tờ AS đưa tin rằng các cầu thủ còn phẫn nộ với những pha vào bóng nặng của Baena lên Arda Güler, mà họ cho rằng đủ để nhận hai thẻ vàng. Nhưng hai tình huống trên mới là ngòi nổ.

Real Madrid nhớ lại trận derby hồi tháng Ba, khi trọng tài Munuera Montero rút thẻ đỏ cho Valverde sau một pha vào bóng với Baena. Họ cho rằng pha phạm lỗi mà Valverde phải chịu lần này rõ ràng hơn nhiều, và điều đó chỉ làm cơn giận thêm sắc.

Căng thẳng đã bùng lên từ rất sớm. Antonio Rüdiger và Morten Hjulmand đối mặt nhau trong đường hầm ở giờ nghỉ. Ban huấn luyện hai đội phải can thiệp để hạ nhiệt. Sự việc khép lại bằng việc huấn luyện viên thủ môn của Atlético Madrid, Pablo Vercellone, cùng trợ lý Pedro Machado của José Mourinho bị đuổi khỏi khu vực kỹ thuật, trước khi Machado xin lỗi Hjulmand và chấm dứt căng thẳng.

Sau trận, Real Madrid cấm cầu thủ và nhân viên phát ngôn với truyền thông. Họ sợ rằng những lời nóng giận sẽ kéo về án phạt từ liên đoàn.

Tôi đã ngồi đủ lâu trong nghề để biết rằng mỗi cơn giận tập thể đều chứa hai phần: một phần sự thật, một phần cơ chế tự vệ. Real Madrid không sai khi chỉ ra hai pha bóng ấy. Cuti Romero lao vào Bellingham với tốc độ và hướng tiếp cận mà bất kỳ trọng tài nào cũng nên xem lại. Kang-in giẫm lên chân Valverde. Hành động đó, trong hướng dẫn của IFAB, nằm trong nhóm chơi xấu nghiêm trọng nếu lực và vị trí tiếp xúc đủ nguy hiểm. Một bàn chân giẫm lên mu bàn chân đối phương ở tốc độ cao là kiểu va chạm có thể kết thúc sự nghiệp.

Nhưng câu chuyện thực sự nằm ở cách VAR vận hành. VAR không ra quyết định thay trọng tài. VAR chỉ can thiệp khi có sai sót rõ ràng và nghiêm trọng. Đó là một chuẩn mực cao, và chính chuẩn mực ấy tạo ra một vùng xám khổng lồ, nơi mọi đội bóng đều có thể tìm thấy bất công cho riêng mình. Vấn đề của VAR nằm ở việc nó buộc con người phải định nghĩa rõ ràng trong một môn thể thao vốn đầy mơ hồ.

Có một nghịch lý trong cách các trận derby được điều hành. Một trọng tài biết trận đấu căng thẳng sẽ cố giữ nó không vỡ vụn, và cách rẻ nhất để làm điều đó là rút ít thẻ hơn ở nửa đầu. Chính sự nhân nhượng ấy lại tạo ra một chuẩn mực thấp mà các cầu thủ học rất nhanh. Đến khi trọng tài muốn siết lại, trận đấu đã vượt khỏi tầm kiểm soát, và mọi pha vào bóng sau đó đều mang theo ký ức của những pha trước đó không bị trừng phạt. Cơn giận của Real Madrid, vì thế, không chỉ nhắm vào một người cầm còi. Nó nhắm vào cả một cách vận hành.

Real Madrid còn nhìn sang các trận khác, nơi họ cho rằng trọng tài đã thiên vị Atlético Madrid và Barcelona: bàn thắng bị từ chối của Osasuna trước Atlético, quả phạt đền ở Anoeta, và quả phạt đền Barcelona được hưởng sau khi Lamine Yamal bị đốn ngã trước Levante.

Khi một câu lạc bộ bắt đầu lập danh sách các quyết định bất lợi xuyên suốt mùa giải, họ đang làm hai việc cùng lúc. Họ bảo vệ mình trước dư luận, và đồng thời dựng lên một câu chuyện cấu trúc, một câu chuyện nói rằng hệ thống đang chống lại họ, chứ không phải họ đang chơi dưới kỳ vọng.

Người ta gọi đó là lời nguyền, tôi gọi đó là bản án được viết bởi những bàn tay vội vàng.

Tôi đã dành nhiều đêm xem lại các tình huống tương tự để tìm một mẫu hình. Điều tôi học được: các trọng tài hàng đầu châu Âu không sai một cách hệ thống theo hướng một đội cụ thể. Họ sai một cách hệ thống theo hướng có lợi cho đội đang kiểm soát trận đấu, cho đội chơi trên sân nhà, cho đội có nhịp độ cao hơn. Đó là thiên kiến nhận thức, không phải một âm mưu được lên kế hoạch trong phòng kín.

Dữ liệu không bao giờ dối trá, chỉ có cách chúng ta đọc nó mới dối trá.

Khi Real Madrid đọc dữ liệu theo cách của mình, họ nhìn thấy một bản án. Khi tôi đọc cùng dữ liệu ấy, tôi nhìn thấy một thứ khác: một đội bóng đang ở giai đoạn chuyển giao, chơi dưới áp lực của một mùa giải mà mỗi điểm số đều đắt đỏ, và tìm cách giải thích khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế bằng tiếng còi của người khác.

Khi sân cỏ vắng lặng, tôi nhìn thấy thứ mà khán đài đầy ắp không bao giờ cho tôi thấy: sự thật trần trụi.

Nhưng đây là chỗ tôi có thể sai. Nếu hai pha bóng ấy thực sự nằm trong nhóm sai sót rõ ràng và nghiêm trọng mà VAR có nghĩa vụ can thiệp, thì Real Madrid có lý. Và nếu một mùa giải liên tục chứng kiến những quyết định bất lợi cho một nhóm đội nhất định, thì đó không còn là tai nạn cá nhân. Đó là vấn đề về chất lượng vận hành của trọng tài Tây Ban Nha.

Điều tôi không thể biết, và điều không ai trong chúng ta có thể biết từ ngoài sân, là liệu có một mẫu hình thống kê đủ lớn để gọi tên. Muốn biết, cần dữ liệu về mọi quyết định VAR của cả mùa, bao gồm cả những quyết định không gây tranh cãi. Đó là công việc không ai làm, vì nó không có tiêu đề giật gân và không có ai để buộc tội.

Và đây là phần dễ bị bỏ qua nhất. Một câu lạc bộ cấm phát ngôn sau trận chưa chắc đang tìm công lý. Đó là một câu lạc bộ đang quản lý rủi ro. Sự im lặng ấy nói rằng họ tin vào sức nặng của lời nói hơn sức nặng của bằng chứng, và tin rằng một tuyên bố sai thời điểm sẽ đắt hơn một quyết định sai trên sân.

Trong những mùa giải gần đây, tôi để ý một mẫu hình khác ở các đội lớn: sau mỗi trận thua gây tranh cãi, thông điệp được kiểm soát chặt hơn, danh sách khiếu nại dài hơn, và các cuộc họp báo trở thành nơi trình bày hồ sơ thay vì trả lời câu hỏi. Bóng đá đỉnh cao đang học cách nói chuyện với phòng họp VAR nhiều hơn là với khán giả.

Tôi không dự đoán kết quả các trận tới của Real Madrid. Tôi dự đoán điều khác. Trong vài tuần tới sẽ có một tuyên bố chính thức từ câu lạc bộ, một cuộc họp báo được sắp đặt kỹ, và một danh sách các quyết định được gửi tới liên đoàn. Cơn giận sẽ được chuyển hóa thành hồ sơ.

Với cá nhân tôi, điều đáng chú ý không nằm ở hai pha bóng. Nó nằm ở khoảng cách ngày càng lớn giữa cách các câu lạc bộ kể câu chuyện về mình và cách trận đấu thực sự diễn ra. Bóng đá đang trở thành một phiên tòa nơi mọi người đều có luật sư, và không ai chịu ngồi vào ghế bị cáo.