Tuần lễ thử thách bóng chuyền nữ Big Ten/SEC khai màn: Wrigley Field viết trang sử mới

Lần đầu tiên trong lịch sử, Wrigley Field – thánh địa bóng chày của Chicago Cubs – sẽ đón những quả giao bóng của bóng chuyền nữ đại học Mỹ. Ngày 6/9, hai trận đấu được xếp đôi tại đây sẽ khép lại tuần lễ Allstate Big Ten/SEC Volleyball Challenge Week. Không gian mới lạ nói lên tham vọng lớn: đưa bóng chuyền nữ ra khỏi nhà thi đấu đại học vắng vẻ, đến với khán đài mà hàng chục nghìn người từng đứng dậy vì những pha chạy nước rút. Tôi đã theo dõi môn này hơn ba thập kỷ, và tôi biết một khoảnh khắc như thế không đến thường xuyên. Sự kiện diễn ra từ ngày 1 đến 6/9, quy tụ toàn bộ 34 chương trình bóng chuyền nữ của Big Ten và SEC, với 27 cặp trận trên 10 địa điểm. Đây là lần đầu tiên hai hội thao hàng đầu nước Mỹ tổ chức một tuần thi đấu chung quy mô lớn, không mang danh hiệu vô địch, nhưng mang ý nghĩa quảng bá vượt xa một trận đấu thường. Allstate là nhà tài trợ chính với hợp đồng hai năm, gồm gắn thương hiệu trong sân và các hoạt động kích hoạt vào ngày thi đấu. Con số đó cho thấy thương hiệu không chỉ tài trợ một mùa, mà muốn gắn tên mình với câu chuyện dài hạn của bóng chuyền nữ. Trong bóng tối phòng họp báo, tôi học cách đọc giữa những câu hỏi. Nhiều năm trước, người ta hỏi nữ vận động viên về đời tư, về ngoại hình, chứ không hỏi về chiến thuật. Tuần lễ này trả lời theo cách khác: những cô gái đại học sẽ được trả lời trên sân, trên truyền hình quốc gia, và – đặc biệt – tại Wrigley Field. Sự kiện được mô tả là màn trình diễn quy mô nhất từ trước tới nay của bóng chuyền nữ đại học Mỹ. Không có gì phóng đại khi nói rằng đây là bước ngoặt của một môn thể thao từng bị xem là môn phụ. Điểm nhấn nằm ở trận đấu xếp đôi đêm chủ nhật. Đại học Kentucky, đội xếp hạng ba cả nước, sẽ gặp Penn State – hạng 13 – lúc 19 giờ ET. Tiếp đó, đội số một Nebraska đối đầu Missouri lúc 21 giờ ET. Cả hai trận được truyền hình trực tiếp trên kênh FOX. Trong làng bóng chuyền nữ, Nebraska là cái tên sừng sỏ, Kentucky là thế lực đang lên, còn Penn State từng giành nhiều chức vô địch quốc gia. Việc họ cùng xuất hiện trong một tuần lễ phi chính thức cho thấy các trường đại học không còn ngại mở rộng đối thủ ngoài hội thao của mình. Đội tuyển Arkansas cũng đi vào danh sách theo dõi khi đang có chuỗi 3 trận toàn thắng: họ lần lượt vượt qua SIUE, UTA và UTSA ngay trên sân nhà vào cuối tuần trước. Tuy nhiên, đó là những đối thủ không được xếp hạng, nên chưa thể nói gì nhiều về trình độ thực sự. Trận mở màn của Arkansas gặp Rutgers được phát sóng lúc 16 giờ ET trên SECN+, từ nhà thi đấu Historic Memorial Gymnasium ở Nashville – địa điểm có bề dày lịch sử, càng làm tăng không khí lễ hội của tuần lễ. Nhìn vào lịch thi đấu, tôi thấy một ẩn số lớn không phải nằm ở tên tuổi đội bóng: 27 trận dồn trong 6 ngày sẽ thử thách độ dày đội hình và thể lực của từng đội. Huấn luyện viên sẽ phải chia sức, xoay vòng, chứ không thể đốt hết năng lượng vào một trận rồi nghỉ. Nói về chiến thuật, trong khuôn khổ bài viết này, chúng ta chưa có số liệu tỷ số set, tỷ lệ tấn công hay hiệu quả phòng thủ để mổ xẻ. Nhưng chính sự vắng bóng của những con số kia là một phần của câu chuyện. Nhiều đội bóng chuyền nữ đại học giờ đây được đầu tư như đội tuyển chuyên nghiệp: trung tâm huấn luyện, phân tích video, chuyên gia dinh dưỡng. Họ không thiếu khát vọng; họ chỉ thiếu ánh đèn sân khấu. Sự kiện này đang bù đắp điều đó. Có một điểm trái khoáy cần nói: người ta có thể cho rằng giải đấu giao hữu quy mô lớn, có nhà tài trợ và truyền hình, chỉ là một sản phẩm thương mại. Nhưng nhìn vào danh sách 34 đội góp mặt, tôi thấy điều ngược lại: đó là cách các trường đại học ghi điểm với ủy ban tuyển chọn NCAA. Những trận đấu ngoài hội thao với đối thủ mạnh giúp đội bóng có lịch thi đấu đẹp hơn trong hồ sơ tiến tới vòng chung kết quốc gia. Vì vậy, không chỉ nhà tài trợ được lợi, các đội bóng cũng đang chơi một ván cờ âm thầm, nơi mỗi trận thắng trước đội hạt giống cao đều là một tấm vé giá trị. Ngoài ra, cơn gió và ánh sáng ngoài trời ở Wrigley Field có thể trở thành yếu tố bất ngờ. Bóng chuyền là môn chơi trong nhà; điều kiện gió, độ ẩm, mặt sân khác biệt hoàn toàn so với nhà thi đấu. Một cú giao bóng xoáy có thể đổi hướng vì gió, còn tầm nhìn của chuyền hai khi trời chập tối là điều không tập trước được. Đó là thách thức, nhưng cũng là sự hấp dẫn: trận đấu bóng chuyền nữ đầu tiên ở Wrigley Field có thể không hoàn hảo về chuyên môn, nhưng sẽ đi vào lịch sử vì tính biểu tượng. Nhìn rộng ra, hệ sinh thái bóng chuyền nữ đang chứng kiến một làn sóng thương mại hóa rõ nét. Bản quyền truyền hình được quan tâm, nhà tài trợ đeo đuổi, sân bóng đá bóng chày lịch sử được trưng dụng. Từng lớp chất lượng của giải đấu vì thế cũng tăng theo. Khi có tiền, có ánh đèn, các cô gái trẻ sẽ được đầu tư sớm hơn, đào tạo bài bản hơn, và câu chuyện bóng chuyền nữ sẽ không còn là câu chuyện của sự hy sinh âm thầm. Những người phụ nữ thầm lặng ấy không cần hào quang, họ cần một xã hội biết nhìn. Tuần lễ này cho thấy xã hội đang bắt đầu nhìn theo cách khác. Tất nhiên, chưa thể vội ăn mừng. Một sự kiện, dù lớn đến đâu, cũng không thể thay đổi ngay một hệ thống lâu nay vẫn xếp bóng chuyền nữ ở chiếu dưới so với bóng bầu dục hay bóng rổ nam. Sức hút của truyền thông có thể đến và đi theo chu kỳ. Nhưng nếu tuần lễ này được tổ chức thành công, nếu khán đài Wrigley Field đông kín, nếu các cô gái trẻ thấy những người mẫu lý tưởng của bóng chuyền trên sân khấu lớn, đó là nền móng cho một tương lai dài hơn. Bình đẳng giới trong thể thao là một trận đấu không có tiếng còi kết thúc; tuần lễ này chỉ là một pha bóng đẹp, nhưng pha bóng đẹp nào cũng bắt đầu từ một đường chuyền chính xác. Vào lúc 16 giờ ngày 1/9, trận Arkansas gặp Rutgers sẽ mở màn tại Nashville. Năm ngày sau, khi những ngọn đèn pha của Wrigley Field bật lên cho Kentucky gặp Penn State rồi Nebraska gặp Missouri, tôi sẽ nghĩ về hàng ngàn nữ vận động viên đã chơi bóng chuyền trong những nhà thi đấu không ai đến xem. Họ không cần xin phép để được chơi; họ cần một sân đấu. Cuối tuần này, sân đấu đó đang chờ.