Ba bàn trong hiệp một và một cánh cửa chưa khép: Ireland 3-0 Israel ở Debrecen

Tôi ngồi ở hàng ghế thứ mười một trên khán đài Debrecen, nơi trận đấu này được dựng lên không phải vì nó thuộc về nơi đây. Không có ai hát. Không có ai gõ trống. Chỉ có tiếng bóng và tiếng bước chân của ban huấn luyện trên nền bê tông lạnh. Phút thứ bảy, Troy Parrott mở tỷ số cho Cộng hòa Ireland. Phút thứ mười chín, Adam Idah nhân đôi cách biệt. Trước khi hiệp một kịp khép lại, Mikey Moylan ấn định 3-0. Ba bàn, tất cả trong bốn mươi lăm phút đầu. Rồi suốt cả hiệp hai, đội bóng đã thắng không còn muốn ghi thêm bàn nào nữa. Điều tôi viết vào sổ không nằm ở tỷ số, mà ở sự im lặng đến sau đó. Nhịp trái bóng chưa bao giờ ngừng, chỉ là ta chưa đứng gần để nghe. Muốn hiểu vì sao một trận thắng 3-0 lại nặng đến vậy, phải quay lại bốn mươi tám giờ trước. Ireland vừa thua Kosovo 0-1, một kết quả đẩy cơ hội đi tiếp của họ vào thế mong manh. Rồi thủ môn Gavin Bazunu tuyên bố rút khỏi đội, đơn phương, để phản đối những gì đang xảy ra trong khu vực. Không thương lượng, không bào chữa. Một cánh cửa khép lại từ phía cầu thủ. Đến lượt cả đội phải chọn: đá hay không đá. Họ đã bỏ phiếu. Và lần đầu tiên trong nhiều năm, lá phiếu ấy chia đôi. Huấn luyện viên Heimir Hallgrímsson sau đó nói với báo chí rằng "đây là lần đầu tiên có sự chia rẽ". Ông không giấu. Ông gọi sự chuẩn bị cho trận gặp Israel là thứ chuẩn bị tệ hại, khi đội phải ngồi họp khẩn suốt bốn tiếng đồng hồ trong lúc đồng hồ đếm ngược tới giờ bóng lăn. Cánh cửa phòng thay đồ đóng lại, nhưng có những lời thú nhận không bao giờ đóng. Hallgrímsson kể rằng Bazunu chọn ở lại một mình với quyết định của mình, và điều đó khó khăn hơn với cậu ấy so với những người còn lại. Cách ông nói về cậu thủ môn trẻ mang một trọng lượng khác: "cậu ấy là một trong số chúng tôi, chúng tôi ủng hộ quyết định của cậu ấy, cánh cửa luôn rộng mở". Ngôn ngữ ấy thuộc về người đang quản lý một vết nứt, hơn là người đang vẽ sơ đồ. Và tôi chú ý đến những động từ ông dành cho tập thể: chiến đấu vì quốc gia, những người Ireland đầy kiêu hãnh. Ông không nói về chiến thuật. Ông nói về tư cách. Trên sân, trận đấu kể một câu chuyện khác. Ba bàn thắng đến từ ba chân khác nhau, tất cả trong hiệp một. Đó là dấu hiệu của một khởi đầu được thiết kế để dập tắt sớm căng thẳng, hơn là một quá trình nghiền nát từ từ. Tôi từng theo dõi những đội bóng bước vào trận trong trạng thái bị xé toạc và chọn cách ghi bàn trước khi nỗi sợ kịp ổn định. Họ chơi như thể hiệp một là bức tường chắn cho mọi thứ đang xảy ra trong đầu. Parrott và Idah, hai tiền đạo, ghi bàn. Moylan, một tiền vệ công, cũng ghi bàn. Cách phân bổ người ghi bàn cho thấy Ireland ra sân với thế trận hướng về phía trước, nhưng nguồn tin không nêu đội hình xuất phát, không sơ đồ, không số liệu. Tôi phải nói thẳng: không có xG, không có chỉ số pressing, không một đường chuyền thành công nào được công bố. Mọi diễn giải về chiến thuật đều đang đứng trên cát. Và đây là chỗ tôi muốn dừng lại lâu hơn một nhịp. Người ta gọi trận thắng này là màn trình diễn lâm sàng, là cú hích cần thiết. Nó không chứng minh được điều gì bền vững. Một trận thắng trước Israel không xóa được thất bại trước Kosovo, cũng không xóa đi lá phiếu chia đôi trong phòng họp. Điều đáng chú ý không nằm ở ba bàn thắng. Nó nằm ở chỗ một tập thể bị đặt dưới áp lực chính trị, mất thủ môn, mất bốn tiếng chuẩn bị, vẫn ghi ba bàn trong hiệp một. Đó là tín hiệu tinh thần hơn là tín hiệu chiến thuật. Và tín hiệu tinh thần thường tan nhanh hơn người ta tưởng. Ba ngày sau là trận tái đấu với chính Israel, trên sân trung lập ở Serbia. Rồi trận tiếp đón Áo trên sân nhà. Hai trận, ba ngày, giữa một cơn bão chưa tan. Nếu trận tái đấu diễn ra xấu, vết nứt trong phòng thay đồ sẽ không còn là câu chuyện hậu trường nữa, mà trở thành biến số chiến thuật. Người hải ngoại không đến sân để xem bóng, họ đến để giữ nhịp cho quê nhà. Ở Debrecen không có cộng đồng Ireland nào gõ trống giữ nhịp. Chỉ có tiếng còi. Và trong cái im lặng ấy, tôi nghe rõ hơn bất cứ khán đài đông đúc nào một điều: chiến thuật rồi sẽ lỗi thời, nhưng những con người đứng trong sơ đồ thì không. Hallgrímsson có thể mất đội hình, nhưng khó mất đi câu chuyện ông đang cố viết. Ông đang biến một tập thể tan vỡ thành đề tài về lòng kiêu hãnh. Người ta có thể nghi ngờ động cơ, nhưng không thể phủ nhận ngôn ngữ. Tôi từng là người lạ nghe nhịp đập bên ngoài cánh cửa; giờ tôi nghe nhịp của cả một cộng đồng. Sau gần hai mươi năm đứng gần các phòng thay đồ, tôi học được rằng một trận thắng có thể đến từ một buổi họp bốn tiếng, từ một lá phiếu chia đôi, từ một thủ môn ngồi nhà. Và nó cũng có thể biến mất vì đúng những thứ ấy. Ireland giữ lại hy vọng. Nhưng câu hỏi để lại không nằm ở bảng xếp hạng. Nó nằm ở chỗ liệu một đội bóng có thể tiếp tục thắng bằng cách đứng chung một chỗ, trong khi không phải ai cũng đứng cùng một chỗ? Bazunu có quay lại hay không, Hallgrímsson có ghép được những mảnh vỡ, và trái bóng có còn nghe được tiếng hát nào — đó là nhịp tiếp theo tôi sẽ ngồi đợi.